Üretken Yapay Zekâ (GenAI) Kullanım Politikası
IDA: International Design and Art Journal, yapay zekâ araçlarının şeffaf, sorumlu ve etik kullanımını esas alır. Bu politika COPE (Committee on Publication Ethics) ilkelerine dayanır ve gerektiğinde güncellenir.
1. Yazarlık ve Beyan
- Yapay zekâ araçları yazar veya ortak yazar olarak gösterilmez.
- Yazarlar, yapay zekâ ile üretilen kısımlar dâhil, makaledeki tüm içerikten sorumludur.
- Yazarın kendi metninde dil bilgisi, yazım ve anlatım düzeltmesi ya da çeviri amacıyla yapılan kullanım beyan gerektirmez. Bunun dışındaki her kullanım beyan edilir. Bu kural kaynak, metin, görsel, kod, veri analizi ve diğer tüm içerik türleri için geçerlidir.
- Beyan hem kapak sayfasında hem makale metninde yer alır. Kullanım araştırma yönteminin parçasıysa Yöntem bölümünde açıklanır. Değilse makale sonundaki “Yapay Zekâ Kullanım Beyanı” başlığı altında, yazar kimliğini açığa çıkaracak bilgi içermeden belirtilir.
- Beyanda araç APA 7 biçiminde gösterilir ve kullanım amacı kısaca açıklanır.
- Yapay zekâ araçları bilgi kaynağı olarak gösterilmez. Yazarlar tüm bilgi ve kaynakları özgün hâlleriyle doğrular.
Aşağıdaki kullanımlar yasaktır:
- Uydurma kaynak, yanlış içerik veya intihal içeren metin sunmak
- Araştırma verisini yapay zekâ ile üretmek ya da değiştirmek; nitel araştırmalarda katılımcılar yerine yapay zekâ kullanmak
- Katılımcılara ait kişisel verileri, etik kurul onayı ve 6698 sayılı KVKK gözetilmeden yapay zekâ araçlarına yüklemek
2. Görseller
- Yapay zekâ ile üretilen veya önemli ölçüde değiştirilen görseller, tasarımlar ve sanat eserleri beyan edilmeden özgün çalışma ya da araştırma bulgusu olarak sunulamaz. Açıklayıcı görsellerde (şema, infografik, illüstrasyon vb.) kullanılan araç APA 7 biçiminde belirtilir.
- Yapay zekânın araştırmanın konusu olduğu çalışmalarda üretilen görseller araştırma verisi olarak kullanılabilir. Bu durumda Yöntem bölümünde araç, sürüm, tarih ve kullanılan istemler (prompt) açıklanır.
- Yazarlar, kullanılan araçların koşullarına ve üretilen içeriklerin telif ve lisans haklarına uyulmasından sorumludur.
3. Hakemler ve Editörler
- Değerlendirme sürecindeki makaleler gizlidir. Makalenin tamamı veya herhangi bir bölümü yapay zekâ araçlarına yüklenmez.
- Hakemler bu koşulla raporlarını yazarken veya biçimlendirirken yapay zekâ araçlarından yararlanabilir. Raporun içeriğinden hakem sorumludur.
- Bir makalede yapay zekânın uygunsuz kullanıldığından veya kullanımın beyan edilmediğinden şüphelenen hakemler bu durumu editöre bildirir.
- Editoryal kararlar ve karar mektupları yapay zekâ ile üretilmez.
Bu politikaya aykırı kullanım tespit edildiğinde makale sürecin herhangi bir aşamasında reddedilebilir veya hakem raporu dikkate alınmaz. Yayın sonrası tespit edilen ihlaller COPE yönergelerine göre incelenir ve gerektiğinde düzeltme veya geri çekme uygulanır.
